Dissosiyatif Amnezi Nedir?

Bir bireyin hayatındaki önemli anıları, sarsıcı yaşantıları ya da doğrudan kendi kimlik bilgilerini sıradan bir unutkanlıkla açıklanamayacak düzeyde hatırlayamaması olarak beliren bu tablo, aslında zihnin parçalanmaktan kaçınmak adına sığındığı korunaklı bir limandır.

İnsan ruhu, katlanılması güç olan yoğun krizler, ağır yaşam olayları ve dehşet uyandıran travmalarla karşılaştığında kendi bütünlüğünü koruyabilmek adına inanılmaz bir yaratıcılıkla çalışır.

Bu yaratıcı ve zorunlu zihinsel savunma kalıplarından biri de hafıza süreçlerinde kendini gösteren dissosiyatif amnezidir.

Klinik düzlemde bu durumu anlamlandırmak adına danışanların ya da okuyucuların zihninde berrak bir resim çizmek gerekirse; dissosiyatif amneziyi hatıraların üstünü örten, travmalardan ve yoğun anksiyeteden oluşan geçici bir sis tabakası gibi düşünebiliriz.

Alzheimer gibi süreçlerin aksine, bu ruhsal tabloda anıların bellekten tamamen silinmesi ya da geri döndürülemez bir biçimde yok olması söz konusu değildir; bilgiler zihnin derinliklerinde bir yerde varlığını sürdürmekte, sadece o yoğun sis nedeniyle bilinç düzeyine çıkamamaktadır.

Bu sis analojisinden devam etmek gerekirse, dissosiyatif amnezi yaşayan bir birey genellikle zihninde bir şeylerin eksik veya sisli olduğunun, yani bir şeyleri “unuttuğunun” farkındadır; o kayıp klasörün bilincindedir.

Alzheimer süreçlerinde ise birey çoğunlukla neyi unuttuğunun ya da hatırlamadığının farkında bile olmayan, bütünüyle farklı bir zihinsel aşınma döngüsü sergileme eğilimi gösterebilir.

Psikanalitik görüş, bu ruhsal unutuşu egonun kendini ağır bir çöküşten ya da yıkıcı bir intihar eğiliminden korumak adına inşa ettiği zorunlu bir savunma kalesi olarak okumaktadır.

Dissosiyatif amnezide	Alzheimer süreçlerinde
Anılar tamamen silinmez; bilinç düzeyine çıkmakta zorlanır.	Bellek süreçlerinde farklı bir zihinsel aşınma görülebilir.
Kişi zihninde bir şeylerin eksik veya sisli olduğunun farkında olabilir.	Kişi çoğunlukla neyi unuttuğunun farkında olmayabilir.
Unutuş yoğun krizler ve sarsıcı yaşantılarla ilişkili olabilir.	Süreç farklı bir yapı ve ilerleyiş gösterebilir.
Genel zeka, dil ve mesleki beceriler korunabilir.	Zamanla dil, muhakeme ve pratik yaşam becerileri de etkilenebilir.

Kaç Tür Dissosiyatif Amnezi Vardır?

Zihin, karşılaştığı sarsıcı yükün ağırlığına ve o anki korunma ihtiyacına göre bu koruyucu sis perdesini oldukça esnek biçimlerde yapılandırabilir.

Unutuşun sınırları, derinliği ve kapsamı, bireyin iç dünyasındaki acıyı bölümlere ayırma tarzına bağlı olarak günlük hayatta ve klinik gözlemlerde şu farklı yüzey şekilleriyle belirebilir:

Görünüm	Unutulan alan
Yerelleşmiş (Lokalize) Görünüm	Belirli bir zaman dilimi veya sarsıcı olay anı
Seçici (Selektif) Görünüm	Sarsıcı dönemdeki belirli detaylar ve anı parçaları
Yaygın (Generalize) Görünüm	Yaşam öyküsü, kimlik bilgileri, aile ve geçmiş
Sürekli (Continuous) Görünüm	Belirli bir olaydan başlayarak günümüze uzanan deneyimler
Sistematize Görünüm	Belirli bir kişi, mekân veya bilgi kategorisi

Yerelleşmiş (Lokalize) Görünüm

Bireyin belirli bir zaman dilimine, genellikle travmatik ya da sarsıcı olan o spesifik olay anına ait anıları bütünüyle hatırlayamaması durumudur.

Olayın yaşandığı birkaç saatlik ya da birkaç günlük blok zihinde tamamen karanlık kalabilir.

Seçici (Selektif) Görünüm

Bu türde hafıza kaybı o sarsıcı döneme ait olayların tamamını kapsamaz; adından da anlaşılabileceği gibi seçicidir.

Kişi o zaman dilimindeki yaşantıların bazı kısımlarını esneklikle hatırlayabilirken, iç dünyasını en çok hırpalayan, dehşet veya suçluluk uyandıran belirli detayları ve anı parçalarını cımbızla çekilmiş gibi hatırlayamaz.

Yaygın (Generalize) Görünüm

Akut kriz anlarında beliren bu tabloda unutuş alanı çok daha geniştir.

Kişi sadece travma anını değil, tüm yaşam öyküsünü, kim olduğunu, adını, ailesini ve geçmişine dair neredeyse her şeyi bir anda hatırlayamaz hale gelebilir.

Sürekli (Continuous) Görünüm

Zihnin bilgiyi işleme süreçlerindeki esrarengiz savunmalarından biridir.

Birey, travmatik bir olay anından başlar ve o andan itibaren yaşadığı her yeni deneyimi, karşılaştığı her yeni bilgiyi hemen o an unutur.

Yani geçmişteki bir noktadan başlayarak günümüze kadar olan zincirleme bir unutuş döngüsü söz konusudur.

Sistematize Görünüm

Zihnin acı veren gerçeği belirli bir kategoriye göre sansürlemesi halidir.

Kişi genel olarak geçmişini ve hayatını hatırlar ancak sadece belirli bir bilgi kategorisine ait anıları bütünüyle kaybeder; örneğin sadece belirli bir kişiye ya da sadece çocukluk evinde geçen yaşantılara dair tüm hafızayı tamamen kilitleyebilir.

Neden Dissosiyatif Füg Yaşanır?

Dissosiyatif amnezinin en sarsıcı dışavurumlarından biri olan dissosiyatif füg, bireyin hem geçmiş anılarını ve kimlik bilgilerini tamamen unutması hem de bu unutuşa eşlik eden beklenmedik, amaçsız bir seyahate çıkması halidir.

Kişi bir sabah evinden çıkar, nereye gittiğini bilmeden kilometrelerce uzağa seyahat edebilir ve hatta gittiği yeni yerde kendine tamamen farklı, sıfırdan bir kimlik ve yaşam kurgulama eğilimi gösterebilir.

Psikanalitik düzlemde füg eylemi, zihnin katlanamadığı o ezici duygusal gerçeklikten, ağır suçluluk duygularından hem ruhsal hem de fiziksel olarak kaçıp uzaklaşma çabasıdır.

Birey, mevcut kendilik algısı ile hayatın getirdiği ağır travmatik yükü aynı odada taşıyamayacak bir sıkışmışlığa ulaştığında, ego bütünüyle bölünerek eski kimliği arkada bırakır ve yeni bir coğrafyada temiz bir sayfa açarak hayatta kalmaya çalışır.

Bu eylem, bilerek yapılan bir rol ya da inatlaşma değil; içerideki o muazzam anksiyete okyanusunu tolere edemeyen zihnin çaresizce sığındığı işlevsel bir kaçış köprüsüdür.

Dissosiyatif Amnezi Neden Olur?

Ruhsal dünyada dissosiyatif süreçlerin tetiklenmesine ve bireyin kendi geçmişine dair anı duvarlarını bütünüyle kapatmasına yol açan temel dinamiklerin odağında, egonun taşıma kapasitesini aşan ağır duygusal stresörler yer alır.

Dissosiyatif amnezi neden olur sorusunun klinik yanıtlarını ararken, genellikle birincil bağlanma figürlerinden ani ayrılıklar, çocukluk çağında maruz kalınan fiziksel, duygusal veya cinsel istismar yaşantıları, aile içi kronik şiddet ve ihmal döngüleri bu kırılmanın altyapısını hazırlar.

Kişinin iç dünyasındaki bu hassas dengelerin sarsılması, ilerleyen yetişkinlik yıllarında şiddet suçlarına şahit olma, cinsel travmalar, savaş, terör saldırıları, doğal afetler ya da derinden üzüntü yaşamaya sebep olabilecek herhangi bir ani yakın kaybı ile birleştiğinde süreç somutlaşmaya başlar.

Zihin, o akut dehşet anında acı veren gerçeği sansürlemek için bastırma ve bölünme mekanizmalarını inanılmaz bir yaratıcılıkla devreye sokar.

Bu travmatik olaylara karşı geliştirilen “kopma” savunması, bireyin bilinç bütünlüğünde yarıklar oluşturarak sistemin bir dissosiyatif bozukluk şemsiyesi altında kümelenmesine yol açabilmektedir.

Hangi Faktörler Dissosiyatif Amnezi Riskini Artırır?

Bu ruhsal tablonun gelişim göstermesinde ve bireyin anıları geçici bir sis tabakasının arkasına fırlatmasında rol oynayan risk faktörleri incelendiğinde, geçmiş yaşantıların ağırlığı ve bireyin stresle baş etme esnekliği ön plana çıkmaktadır.

Çocukluk döneminde uzun süreli korku, tehdit veya katı cezalara maruz kalmış olmak, zihnin dissosiyasyon (kopma) savunmasını bir alışkanlık haline getirmesine zemin hazırlayarak ilerleyen yıllardaki amnezi riskini belirgin şekilde büyütebilir.

Klinik veriler ve istatistiksel çalışmalar incelendiğinde, dissosiyatif amnezinin kadınlarda erkeklere oranla oldukça yaygın bir seyir izlediği gözlemlenmektedir.

Bu durumun temel sebebi, kadınların toplumsal ve ailesel dinamikler içinde travmaya, ev içi şiddete, baskıya ve cinsel istismara maruz kalma risklerinin ne yazık ki istatistiksel olarak daha yüksek olmasıyla yakından ilişkilidir.

Bireyin iç dünyasında biriken bu kronik tehdit algısı ve duygusal dayanıklılık sınırlarının zorlanması, ani bir tetikleyici yaşam kriziyle karşılaşıldığında amnezi tablosunun su yüzüne çıkma olasılığını artırabilmektedir.

Dissosiyatif Amnezi Belirtileri Nelerdir?

Zihnin kendini korumak adına hafızadan kopardığı bu süreçte, bireyin sergilediği belirtiler sıradan bir unutkanlık profilinden çok daha farklı ve anormal bir yapı sunar:

Belirti	Görünümü
Anormal hafıza kaybı	Hayatın belirli bir bölümünü, sarsıcı bir olayı veya kimlik bilgilerini hatırlayamama
Korunan beceriler	Genel zeka, mantıksal muhakeme, dil kullanımı ve mesleki uzmanlıkların korunması
Kayıp zamanın farkında olma	Kişinin bir şeyleri hatırlayamadığını bilmesi ve huzursuzluk yaşaması
Dissosiyatif füg	Bilindik yaşam alanını terk etme, amaçsız seyahat ve geçici yeni bir kendilik profili

• Kişinin hayatının belirli bir bölümünü, sarsıcı bir olay anını ya da kendi kimliğine dair hayati detayları anormal bir hafıza kaybıyla bütünüyle örtmesi,
• Bellekte yaşanan bu kesintiye rağmen, bireyin genel zeka kapasitesinin, mantıksal muhakeme becerilerinin, dil kullanımının ve mesleki uzmanlıklarının tamamen korunuyor olması,
• Kişinin bir şeyleri hatırlayamadığının farkında olması, zihnindeki o kayıp zaman bloklarının yarattığı içsel huzursuzluğu ve kafa karışıklığını dönemsel olarak hissetmesi,
• Füg durumlarında, aniden kendi bilindik yaşam alanını terk ederek amaçsız seyahatlere çıkma ve bu süreçte geçici olarak yeni bir kendilik profili benimseme eğilimi.

Dissosiyatif Amnezi Nasıl Fark Edilir?

Bu amnezi tablosunun fark edilmesi, genellikle bireyin günlük yaşam akışında ya da sosyal ilişkilerinde beliren ani “zaman boşlukları” ve tutarsızlıklar üzerinden gerçekleşir.

Kişi, ajandasında yazan önemli bir toplantıyı, hayatındaki çok yakın bir insanın varlığını ya da dün yaşadığı sarsıcı bir tartışmayı tamamen normal bir tavırla hatırlamadığını söylediğinde çevresi tarafından bir pürüz fark edilir.

Birey kendisi de zihnindeki o eksik klasörlerle yüzleştiğinde, “Hayatımın o birkaç gününe dair hiçbir şey bulamıyorum, zihnimde sadece büyük bir boşluk var” diyerek bu durumu anlamlandırmaya çalışabilir.

Terapi odasındaki klinik görünümlerde ise bu fark ediş; kişinin hayat hikayesini anlatırken belirli dönemlerin üzerinden çok yüzeysel geçmesi, duygudan bütünüyle arındırılmış mekanik cümleler kurması ya da o travmatik anlar sorulduğunda zihninde beliren o yoğun “sis tabakasını” terapistine aktarmasıyla somutlaşma eğilimi gösterebilir.

Hangi Durumlar Dissosiyatif Amnezi ile Karıştırılır?

Ruh sağlığı pratiğinde hafıza kayıplarıyla karşılaşıldığında, bu unutuşun kaynağını doğru okumak hayati bir önem taşır.

Dissosiyatif amnezi, tamamen ruhsal travmalara ve egonun kendini koruma çabasına dayanan psikojenik bir savunma mekanizmasıdır. Ancak bellek sorunları her zaman duygusal nedenlerden kaynaklanmaz.

Süreç değerlendirilirken, zihnin bir savunma kalkanı olarak geliştirdiği bu ruhsal unutuş ile doğrudan bedensel, biyolojik ya da nörolojik kökenli olan diğer bellek kayıplarını birbirinden ayırt etmek gerekir.

Bu iki farklı kulvarın karıştırılması, bireyin ihtiyaç duyduğu doğru desteğe ulaşmasını geciktirebilmektedir.

Alzheimer ve Demans Türleri

Yaşın ilerlemesiyle ya da sinir sistemindeki dönemsel dönüşümlerle beliren demans ve Alzheimer gibi tablolar, sıklıkla dissosiyatif amnezi ile karıştırılma potansiyeline sahiptir.

Ancak bu iki durumun günlük hayattaki yansımaları birbirinden tamamen farklı bir doğaya sahiptir:

Karşılaştırma alanı	Alzheimer ve demans türleri	Dissosiyatif amnezi
Zamana Yayılma Ritmi	Unutkanlık sinsi, yavaş ve zamana yayılan kronik bir seyir izler.	Unutuş aniden, genellikle sarsıcı bir kriz veya travmanın ardından belirebilir.
Unutulan alan	İlk etapta yakın geçmiş, ilerleyen süreçte eski anılar etkilenebilir.	Genellikle sarsıcı bir döneme ait duygusal anı parçası kapsüllenerek saklanır.
Kelimeler ve beceriler	Konuşma, pratik yaşam becerileri ve muhakeme kapasitesi aşınabilir.	Genel zeka, mesleki beceriler ve dil kullanımı korunur.
Farkındalık	Kişi neyi unuttuğunun farkında olmayabilir.	Kişi zihnindeki kayıp zaman bloklarının farkında olabilir.

Zamana Yayılma Ritmi

Alzheimer ve demans gibi süreçlerde unutkanlık sinsi, yavaş ve zamana yayılan kronik bir seyir izler.

Birey ilk etapta yakın geçmişi unutur, kelimeleri bulmakta zorlanır ve süreç ilerledikçe eski anıları da kaybeder.

Dissosiyatif amnezide ise unutuş aniden, genellikle sarsıcı bir duygusal krizin veya travmanın hemen ardından bir gecede dalga boyu şeklinde belirebilir.

Kelimelerin ve Becerilerin Kaybı

Demans süreçlerinde sadece anılar değil; konuşma yetisi, pratik yaşam becerileri (giyinme, para hesabı yapma) ve mantıksal muhakeme kapasitesi de yapısal olarak aşınma eğilimindedir.

Ruhsal amnezide ise bireyin genel zekası, mesleki becerileri ve dil kullanımı tamamen korunur; zihin sadece o sarsıcı döneme ait “duygusal anı parçasını” kapsülleyerek saklar.

Organik Amnezi ve Beyin Hasarına Bağlı Bellek Sorunları

Bir diğer karıştırılan alan ise geçirilmiş fiziksel kazalar, kafa travmaları ya da organik beyin hasarları sonrasında beliren bellek tıkanıklıklarıdır.

Klinik yönelimde bu iki durum arasındaki ayrım, “fiziksel bir darbe” ile “ruhsal bir darbe” arasındaki fark üzerinden esnetilebilir:

Karşılaştırma alanı	Organik amnezi	Dissosiyatif amnezi
Temel kaynak	Fiziksel kaza, kafa travması veya organik beyin hasarı	Ruhsal travma ve egonun korunma çabası
Anının Siliniş Yönü	Yeni bilgileri kaydetme veya kazadan hemen önceki saatleri hatırlama etkilenebilir.	Geçmişteki katlanılması güç duygusal döneme ait anı duvarı kapanabilir.
Geleceği kaydetme	Yeni bilgi kaydı etkilenebilir.	Zihin geleceği kaydetmeye devam edebilir.
Egonun Amacı	Bellek kaybı dokusal zararın mekanik sonucudur.	Unutuş dehşet, yaralanma veya suçluluktan kaçmak için işlevsel bir sığınak olabilir.

Anının Siliniş Yönü

Fiziksel bir beyin hasarına bağlı organik amnezilerde birey genellikle kazadan sonraki yeni bilgileri kaydetme yeteneğini kaybeder (ileriye dönük amnezi) ya da kazanın hemen öncesindeki birkaç saati hatırlamaz.

Dissosiyatif amnezide ise zihin, geleceği kaydetmeye esneklikle devam ederken, geçmişteki o katlanılması güç olan duygusal döneme ait anı duvarını (geriye dönük olarak) bütünüyle kapatma eğilimi gösterir.

Egonun Amacı

Organik amnezide bellek kaybı beynin dokusal olarak zarar görmesinin mekanik bir sonucudur ve zihin bu durumdan ötürü yoğun bir şaşkınlık yaşar.

Dissosiyatif amnezide ise unutma eylemi egonun o anki dehşet duygusundan, narsisistik yaralanmadan veya suçluluktan kaçmak için sığındığı “işlevsel” bir yoldur.

Zihin, o anıyı yüzeye çıkarırsa ruhsal bütünlüğünün paramparça olacağını hissettiği için unutuşu bir sığınak olarak kullanabilmektedir.

Dissosiyatif Amnezi Nasıl İyileşir?

Terapi odasında bu ruhsal tabloyla çalışılırken, öncelikli amaç o koruyucu unutuş kalkanını ani müdahalelerle hemen ortadan kaldırmaya çalışmak değildir.

Zihin, o sarsıcı anıyı hatırladığı an kendi bütünlüğünün ağır bir biçimde sarsılacağını hissettiği için bu sığınağa ihtiyaç duymuştur; dolayısıyla unutulanları zorla yüzeye çıkarmaya çalışmak içerideki gerilimi daha da büyütebilir.

Bu süreçte yürütülen psikolojik destek, zihnin bölerek sakladığı o yaşantıyı birdenbire gün yüzüne çıkarmaya çalışmak yerine; anının geride bıraktığı ağır duygusal yükü güvenli bir bağ ve şefkatli bir paylaşımla zamana yayarak eritmeyi hedefler.

Kişi, odada yargılanmadan kapsandığını ve gerçekten güvende olduğunu hissettikçe, o katı savunma hattı da yerini yavaş yavaş daha esnek bir işleyişe bırakabilir.

Kopan anı parçaları taşınabilir bir kıvama gelip bilince geri döndükçe, geçmişin bir parçası olarak zihinsel şemaya entegre edilir ve ruhsal bütünleşme kendiliğinden desteklenir.

Dissosiyatif Amnezide İyileşme Süreci Ne Kadar Sürer?

Klinik ortamlarda danışanların ve bireylerin en çok merak ettiği konulardan biri de dissosiyatif amnezi ne kadar sürer sorusudur.

Nörogelişimsel ya da mekanik süreçlerin aksine, bu ruhsal tablonun ortadan kalkması ve o anıların üzerindeki sis perdesinin dağılması için kesin, standart ve keskin sınırları olan bir takvim öngörmek insan ruhunun akışına çok uygun olmayabilir.

Sürecin ne kadar süreceği; travmanın kronikliğine, bireyin iç dünyasındaki ego kapasitesine ve en önemlisi kişinin şu anki yaşam alanında ne derece “güvende” hissettiğine göre bütünüyle kişiye özel şekillenir.

Süreyi etkileyen unsur	Sürece olası etkisi
Travmanın kronikliği	Yerleşik ve uzun süreli tablolar daha uzun bir eşlik gerektirebilir.
Ego kapasitesi	Kişinin duygusal yükleri taşıma esnekliği sürecin seyrini etkileyebilir.
Mevcut yaşam alanındaki güven	Güvenli ve tehdit barındırmayan bir ortam anıların yüzeye çıkmasını kolaylaştırabilir.
Hafıza kaybının kapsamı	Kısa süreli kayıplarla derin ve yerleşik kopmaların süresi farklı olabilir.
Psikolojik desteğin niteliği	Güvenli ve şefkatli bir psikoterapi iklimi süreci destekleyebilir.

Kısa süreli hafıza kayıplarında, kişi güvenli, şefkatli ve tehdit barındırmayan bir psikoterapi iklimine ulaştığında anılarını birkaç hafta veya birkaç ay içinde esneklikle yeniden hatırlayabilir ve sonrasında da sağlıklı bir biçimde anı biriktirmeye devam edebilir.

Ancak çocukluk çağından beri süre gelen ve yerleşik bir karakter savunması haline gelmiş daha derin dissosiyatif tablolarda, anıların yavaş yavaş, hazmedilerek yüzeye çıkması daha uzun soluklu ve zamana yayılan bir eşliği gerekli kılabilmektedir.

Ne Zaman Dissosiyatif Amnezi için Psikolojik Destek Alınmalıdır?

Hayatın getirdiği yoğun stres anlarında hafif dalgınlıklar ya da ufak unutkanlıklar yaşanması insani sınırların içindedir.

Ancak yaşanan bu bellek boşlukları sıradan bir unutuşun ötesine geçip kişinin mesleki performansını, akademik kariyerini veya birincil sosyal ilişkilerini sekteye uğratacak bir boyuta ulaştıysa profesyonel bir destek seçeneği geciktirilmeden gündeme alınmalıdır.

İnsani sınırlar içinde görülebilecek durumlar	Psikolojik desteğin değerlendirilebileceği durumlar
Yoğun stres anlarında hafif dalgınlık	Hayatın belirli günlerinin veya saatlerinin tamamen hatırlanmaması
Ufak ve dönemsel unutkanlıklar	Büyük kriz anlarının bütünüyle kayıp olması
Günlük işlevselliği belirgin biçimde etkilemeyen unutmalar	Mesleki, akademik veya sosyal yaşamın sekteye uğraması
	Kayıp zamanların yoğun anksiyete, huzursuzluk ve yabancılaşma yaratması

Birey hayatının belirli günlerini, saatlerini ya da yaşadığı çok büyük kriz anlarını bütünüyle hatırlamadığını fark ediyorsa; bu kayıp zaman blokları iç dünyasında derin bir anksiyete, huzursuzluk ve yabancılaşma hissi yaratıyorsa uzman rehberliği değerli olabilir.

Davranışın sadece yüzeysel hafıza teknikleriyle zorlanması yerine, altındaki o kökleşmiş bölünmeleri, bastırılmış travmatik anları ve egonun sığındığı savunma kalıplarını güvenli bir odada anlamlandırmak adına psikoterapi sürecinden faydalanmak ruhsal esnekliği yeniden kazanmaya katkı sunabilir.

Dissosiyatif Amnezi için Psikolojik Destek Alınmazsa Ne Olur?

Zihnin anlık acılardan ve parçalanma korkusundan kaçmak için sığındığı bu amnezi kalkanı kendi haline bırakıldığında ve “zamanla nasılsa kendi hatırlar” denilerek kapsanmadığında, ruhsal yapının temel taşlarında daha derin yarıkların oluşması kaçınılmaz bir hal alabilir.

Çözüm üretilmeyen kronik dissosiyatif durumlarda, ego gerçek dünyanın getirdiği hayal kırıklıklarıyla, belirsizliklerle ve krizlerle sağlıklı bir biçimde yüzleşme esnekliğini uzun vadede bütünüyle kaybedebilir.

Birey, her zorlayıcı duygu anında otomatik olarak zihinsel bir kopma (dissosiasyon) ve unutuş döngüsüne sığınarak karakter yapısını tamamen bu bölünmüş şablon üzerine inşa edebilir.

Bu kronikleşen kopmalar zamanla yerleşik bir kendilik yabancılaşmasına, ağır çocukluk çağı depresyonlarının yetişkinliğe taşınmasına, kronik anksiyete krizlerine ve bireyin hayata karşı sergileyeceği o sağlıklı ruhsal bütünlük kapasitesinin uzun vadede çoraklaşmasına sürece oldukça anlamlı ve destekleyici bir risk yükü katabilmektedir.